1.      Mali Piyasa Nedir? Başa Dön

Fon kullanan girişimciler ile fon arz eden tasarruf sahipleri arasındaki akımı düzenleyen kurumlar, akımı sağlayan yatırım ve finansman araçları ile bunları düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan yapıya mali piyasa denir.

Mali piyasa; para piyasası ve sermaye piyasası olmak üzere ikiye ayrılır:

Para Piyasası:

Para piyasasının özelliği kısa vadeli fon arz ve talebinin karşılaştığı piyasa olmasıdır. Para piyasalarında vade genellikle bir seneyi aşmaz. Araçları; para, döviz, repo-ters repo, ve bir yıla kadar vadeli menkul kıymetlerdir.

Sermaye Piyasası:

Sermaye piyasası, orta ve uzun vadeli kaynak ihtiyacı olanlarla tasarruflarını değerlendirmek isteyenleri buluşturan piyasadır. Araçları hisse senedi, tahvil, hazine bonosu, finansman bonosu gibi menkul kıymetlerdir.

2.      Sermaye Piyasası Nedir? Başa Dön

Sermaye piyasası hisse senedi gibi ortaklık sağlayan ya da tahvil, finansman bonosu gibi alacaklılık sağlayan yatırım araçları vasıtasıyla, tasarrufçulardan girişimcilere kaynak aktarılan piyasalardır.Yatırımcılar, yatırımlarını belli bir getiri beklentisi ile yatırım araçlarında değerlendirirler. Girişimciler ise, sermaye piyasasında ihraç ettikleri hisse senetleri veya borçlanma senetleri aracılığı ile yatırımcıların tasarruflarını reel yatırımlara dönüştürürler. Banka ve aracı kurumları kapsayan aracı kuruluşlar, yatırımcıların talepleri ve beklentileri doğrultusunda sermaye piyasası alım-satım işlemlerini ve şirketlerin hisse senedi veya borçlanma senedi halka arzlarını gerçekleştirirler. Yatırımcılarla girişimcilerin piyasa aracılığıyla buluşması ekonomik büyümeye katkıda bulunmaktadır.

Piyasa aşağıdaki şekilde çalışır.

Sermaye piyasası birincil piyasa ve ikincil piyasa olmak üzere ikiye ayrılır:

Birincil Piyasa:

Hisse senedi ve tahvil gibi menkul değerleri ihraç edenler ile tasarruf sahiplerinin doğrudan karşılaştıkları piyasadır. Birincil piyasaya en güzel örneklerden biri, şirketlerin hisse senedi halka arzıdır. Şirketler, orta ve uzun vadeli fonları birincil piyasada temin ederler. Menkul kıymetleri ihraçtan alanlar, bunları tekrar paraya çevirmek istediklerinde, hisse senetlerinde hiç bir zaman, tahvillerde ise vadeden önce bunları ihraç eden kuruluşa müracaat edemezler.

İkincil Piyasa:

Menkul kıymetlerin paraya çevrilmesini sağlayan piyasadır ve menkul kıymet borsaları bu piyasayı tanımlayan en iyi örnektir. Bu piyasada, menkul kıymetler aracı kuruluşlar tarafından  yatırımcılar için  borsada alınıp satılırlar. İkincil piyasada fonlar ve menkul kıymetler yatırımcılar arasında el değiştirir, şirketlere kaynak girişi olmaz. Yatırımcı, aldığı menkul kıymetleri ikincil piyasada kolaylıkla satabileceğini bildiğinde, birincil piyasada şirketlere kaynak aktarmaya daha rahat karar verir.

3.      Sermaye Piyasasının Ekonomiye Sağladığı Yararlar Nelerdir? Başa Dön

Ekonomiye kaynak yaratma:

Sermaye piyasası menkul kıymetlerin arzı ile talebinin karşılaşmasını sağlar. Ekonomideki tasarruf seviyesinin yükseltilmesi ve tasarrufların en verimli yatırım alanlarına kaydırılması için etkin bir piyasanın olması gereklidir. Fon talep edenler, tasarruflarını değerlendirmek isteyenler ve ellerinde menkul kıymet bulundurup da bunları satmak isteyenler, piyasada yer almaktadır. Bütçe açığını borçlanma veya özelleştirme yoluyla karşılamak isteyen devletin, kısa veya uzun vadeli borç senedi çıkararak borçlanmak isteyen özel sektörün ve hisse senedi çıkararak sermayesine ortak olacak yeni kişi ve kurumlar arayan şirketlerin karşılaşacakları yer sermaye piyasasıdır.

Sermayenin tabana yayılması:

Sermaye piyasası, halka açılmayı teşvik eder. Etkin ikincil piyasalarda çok sayıda kişiye küçük miktarlarda satış yapılarak küçük tasarrufların büyük teşebbüslere ortak olması ve sermayenin tabana yayılması mümkün olmaktadır.

Özelleştirme çabalarının hayata geçirilebilmesi:

Özelleştirmenin temel amacı devletin ekonomide işletmecilik alanından çekilmesini sağlamaktır. Devlet, özelleştirme uygulamalarında sermaye piyasasını da kullanmakta, böylece sermaye piyasalarına yönelmeyen yerli ve yabancı tasarrufları bu piyasalara yönlendirerek hem temel amacını gerçekleştirebilmekte, hem de kamu borçlanmasının azaltılmasını sağlamaktadır.

Likidite sağlama:

Sermaye piyasası, ikincil piyasa vasıtasıyla daha önce ihraç edilmiş menkul kıymetler için sürekli bir pazar oluşmasını sağlar. Her menkul kıymeti her an almak veya satmak mümkün olacağından, menkul kıymetin pazarlanabilirliği, yani likiditesi sağlanmış olur. Bu ortamda, menkul kıymetler yatırımcılar arasında kolaylıkla ve en az maliyetle el değiştirirler.

4.      Sermaye Piyasasında Hangi Kurumlar Yer Alır? Başa Dön

Sermaye Piyasasının düzenli ve verimli işleyebilmesi için çeşitli kurumlar beraberce faaliyet göstermektedirler.

Halka açık anonim şirketler, hisse senetleri halka arz edilmiş olan veya ortak sayısının 250’yi aştığı belirlenip hisse senetleri halka arz edilmiş sayılan anonim şirketlerdir.

“Aracı Kuruluş” tanımı; aracı kurum ve bankaları kapsamaktadır. Aracı kuruluşlar Sermaye Piyasası Kanununda belirtilen aracılık faaliyetlerinde bulunabilmektedir. Aracı kuruluşlar her bir aracılık faaliyeti için SPK’dan yetki belgesi almak zorundadırlar. SPK, birincil ve ikincil piyasa işlemlerinde aracılık, portföy yönetimi, yatırım danışmanlığı, repo/ters repo işlemleri, kredili menkul kıymet, açığa satış, menkul kıymetlerin ödünç alma ve verme işlemleri ve türev araçların alım satımına aracılık konularında yetki belgesi vermektedir.

Bağımsız Denetim Kuruluşları, şirketlerin ve sermaye piyasası kurumlarının kamuya açıklanacak veya SPK tarafından istenecek mali tablolarının, genel kabul görmüş muhasebe kavram, ilke ve standartlarına uygunluğu ile bilgilerin doğruluğunun ve gerçeği dürüst bir biçimde yansıtıp yansıtmadığını, denetim ilke ve kurallarına göre, defter, kayıt ve belgeler üzerinden inceleyip, tespit edilen sonuçları rapor halinde sunmaktadır.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak kullanan, idari ve mali özerkliğe sahip düzenleyici bir kamu kurumudur. SPK’nın temel görevi sermaye piyasasının işleyiş kurallarını belirlemek, piyasadan fon kullanan şirketlerin belli kurallara uygun olarak en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamak, sermaye piyasasına yatırım yapan tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarını korumak ve piyasaların adil ve etkin çalışmasını sağlamaktır.

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), hisse senetleri, hazine bonoları ve devlet tahvilleri, gelir ortaklığı sertifikaları, özel sektör tahvilleri, yabancı menkul kıymetler, gayrimenkul sertifikaları ve uluslararası menkul kıymetlerin alım ve satımının yapıldığı Türkiye’deki tek menkul kıymetler borsasıdır.

Vadeli işlem piyasaları, ilerideki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi bir malın veya finansal aracın, bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır. 2005 yılında faaliyete geçen Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında (VOB) hisse senedi, döviz, faiz ve emtia olmak üzere dört ayrı piyasa mevcuttur.

İMKB’de gerçekleşen tüm menkul kıymet alım/satım işlemlerinin takası, (alış işlemlerinde paranın ödenip menkul kıymetin teslim alınması; satış işlemlerinde menkul kıymetin teslim edilip paranın alınması) Takasbank tarafından gerçekleştirilmektedir. Bir diğer temel fonksiyonu olan saklama hizemtlerini ise menkul kıymetlerin kaydileştirilmesinden sonra Merkezi Kayıt Kuruluşuna devretmiştir. Günümüzde, İMKB üyeleri, ihraççı şirketler ve kurumsal yatırımcılara yönelik fiziksel saklama hizmeti vermeye devam etmektedir. Takasbank, ayrıca İMKB üyesi banka ve aracı kurumlara çeşitli bankacılık hizmetleri de vermektedir.

Merkezi Kayıt Kuruluşu, ihraç edilen sermaye piyasası araçları ve bunlara ilişkin hakları elektronik ortamda izlemektedir. Ana işlevi, Türkiye’de ihraç edilmiş kaydi sermaye piyasası araçları için merkezi saklama kurumu faaliyetlerini yürütmektir. Şu anda borsada işlem gören hisse senetleri ve yatırım fonu katılma belgeleri kaydi sistemde takip edilmektedir. İkinci işlevi ise; tüzel kişiliği bulunan Yatırımcıları Koruma Fonu’nu temsil ve idare etmektir.

Yatırımcıları Koruma Fonu ise özellikle küçük yatırımcıların aracı kurumların mali durumlarının bozulması nedeniyle zarara uğramalarının önlenmesi, yatırımcıların aracı kuruluşlardan kaynaklanan risklere karşı korunması, böylece sermaye piyasalarına olan güvenin arttırılması amacıyla kurulmuştur. Fonun idare ve temsili, Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından yapılmaktadır.

Temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olan Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın (TCMB) görevleri arasında finansal sistemde istikrarı sağlayıcı, para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak bulunmaktadır. TCMB, sermaye piyasası kapsamında açık piyasa işlemleri de yürütmekte, Devlet İç Borçlanma Senetlerinin kesin alım ve satımı, ya da geri satım vaadiyle alım (ters repo) ve geri alım vaadiyle satım (repo) işlemleri yapmaktadır.

T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı ülkenin ekonomi politikaları çerçevesinde hazine işlemleri, kamu finansmanı, yabancı ülke ve kuruluşlardan borçlanma, ülkenin finansman politikaları çerçevesinde sermaye akımlarına ilişkin düzenleme ve işlemlerin yanı sıra, bankacılık ve sermaye piyasasına ilişkin faaliyetleri düzenlemekte ve uygulamaktadır.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), tasarruf sahiplerinin haklarını ve bankaların düzenli ve emin bir şekilde çalışmasını tehlikeye sokabilecek ve ekonomide önemli zararlar doğurabilecek her türlü işlem ve uygulamaları önlemek, kredi sisteminin etkin bir şekilde çalışmasını sağlamak üzere gerekli karar ve tedbirleri almak ve uygulamakla yetkilidir.

Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği (TSPAKB) de bir meslek kuruluşu olarak, aracılık meslek kurallarının oluşturulmasını, sermaye piyasalarının gelişimine katkıda bulunmayı ve haksız rekabetin önlenmesini amaçlamaktadır.

5.      Sermaye Piyasasında Hangi Araçlara Yatırım Yapılabilir? Başa Dön

Sermaye piyasasında yatırımcılar, hisse senedi, devlet tahvili, hazine bonosu ve yatırım fonlarına yatırım yapabilir.

Hisse Senedi:

Hisse senedi anonim şirketler tarafından çıkarılan ve anonim şirketin sermayesine belirli bir katılma payını temsil eden kıymetli evraktır. Hisse senedi alan yatırımcı şirkete ortak olur ve şirketin büyüme potansiyelinden yararlanabilir. Ancak, hisse senetlerinin değerinin düşebileceği de unutulmamalıdır.

Hisse senedi, sahibine ortaklık hakkı, yönetime katılma (oy) hakkı, kâr payı alma hakkı, rüçhan hakkı (yeni pay alma hakkı), tasfiyeden pay alma, bedelsiz pay alma hakkı ve bilgi alma hakkı da sağlamaktadır.

Hisse senedi sahipler temel olarak iki türlü gelir elde edebilir: sermaye kazancı ve kâr payı. Sermaye kazancı, zaman içinde hisse senedinin değerinde meydana gelen olası artıştan elde edilen gelirdir. Diğeri ise, şirketler yıl sonunda kâr elde ettiği takdirde, bunun dağıtılmasından elde edilen temettü (kâr payı) geliridir. Hisse senedi Borsa’da işlem gören şirketler kâr dağıtıp, dağıtmamak konusunda serbesttir. Borsa şirketleri kârını nakden veya temettünün sermayeye ilave edilmesi suretiyle hisse senedi ihraç ederek dağıtabilir.

Tahvil/Bono:

Tahvil ve bonolar, hisse senedinin aksine mülkiyet senedi değil, borç senedidir. Tahvil/bono sahibi, tahvili çıkaran kuruluşun uzun vadeli alacaklısıdır, şirketin aktifi üzerinde alacağından başka hiçbir hakka sahip değildir ve şirketin yönetimine katılamaz.

Tahvil, devletin veya anonim şirketlerin en az 1 yıl vadeyle ödünç para bulmak amacıyla çıkardıkları borç senetleridir. Hazine bonosu, Hazine Müsteşarlığı tarafından vadesi bir yıldan kısa süreli olarak çıkarılan devlet iç borçlanma senetleridir (DİBS).

Tahvil ve bono, vade sonuna kadar elde tutulduğu takdirde, belli bir faiz kazancını garanti eder. Dolayısıyla, piyasa şartlarında meydana gelebilecek değişiklikler yatırımcıyı etkilemez. Yatırımcı, bono veya tahvili vade sonuna kadar tutmak zorunda değildir. Tahvil ve bonolar da hisse senetleri gibi ikincil piyasada işlem görebilir, piyasaya ilk çıkarılışlarından sonra da alınabilir veya vadesinden önce satılabilirler.

Yatırımcı tahvil ve bonoyu vade sonuna kadar tutarsa, elde edeceği getiriyi satın alma fiyatı ve vadeye bağlı olarak hesaplayabilir. Ancak vadeden önce satarsa, piyasadaki faiz oranlarındaki değişimden etkilenir. Eğer piyasadaki faiz oranları gerilemiş ise, beklenenden daha yüksek bir getiri sağlar, faiz oranları artmış ise beklenenden daha düşük bir getiri sağlar, hatta zarar edebilir.

Repo:

Genel olarak repo işlemi belirli bir vadede verilen para karşılığında vade sonunda ana paranın ve faizin alınması olarak görülse de, aslında repo, sermaye piyasası araçlarının belli bir vadede geri alma taahhüdüyle satımıdır. Diğer bir deyişle, repo yapan taraf aslında parayı kullanan taraftır. Repo, menkul kıymetin geçici bir süre için kiraya verilmesi olarak da düşünülebilir. Ülkemizde repo işlemleri, devlet iç borçlanma senetleri üzerinden yapılmaktadır. Ters repo ise menkul kıymetlerin belli bir vadede geri satım taahhüdüyle alımı işlemlerini ifade etmektedir.

Getirisi sabitlenmiş olan repo işlemleri para piyasalarında karşılaşılan en likit yatırım araçlarındandır. Repo işlemlerini Sermaye Piyasası Kurulu'ndan yetki belgesi almış banka ve aracı kurumlar yapabilir. Repo işlemlerinde vade, menkul kıymetin itfa tarihini aşmamak koşuluyla, serbestçe belirlenir. Vade sonu işgünü olarak seçilir ve faiz oranı taraflarca belirlenir.

Yatırım Fonları:

Yatırım fonları, yatırımcılardan katılma belgeleri karşılığı toplanan paralarla belge sahipleri hesabına, oluşturulan portföyü işletmek amacıyla kurulan malvarlığıdır. Unutulmaması gereken husus, fonların değerinin artabileceği gibi gerileyebilecek olmasıdır.

Yatırım fonları, hemen her yatırımcı tipine uygun portföyler sunmaktadır. Yatırımcı, risk algılaması ve beklentilerine göre, bu fonlara katılabilir. Yatırım fonlarının Türkiye’de “A tipi” ve “B tipi” olmak üzere iki ana çeşidi vardır.

A Tipi: Bu tip bir fonun, portföy değerinin aylık ağırlıklı ortalama bazda en az %25'inin Türkiye’de kurulmuş şirketlerin hisse senetlerinden oluşması gerekir. A tipi fonlarda vergi avantajları bulunmaktadır.

B Tipi: A tipi fonların tabi olduğu sınırlamalara tabi olmayan fonlardır. Portföylerinde çok daha az miktarda hisse senedi tutabildikleri gibi, hiç hisse senedi taşımayabilirler.

Bu iki ana grup dışında fonlar, içerdikleri sermaye piyasası araçları itibarı ile 11 türe ayrılmıştır. Bunlar;

1.       Tahvil ve Bono Fonu,

2.       Hisse Senedi Fonu,

3.       Sektör Fonu,

4.       İştirak Fonu,

5.       Grup Fonu,

6.       Yabancı Menkul Kıymetler Fonu,

7.       Altın ve Diğer Kıymetli Madenler Fonu,

8.       Değişken Fon,

9.       Karma Fon,

10.   Likit Fon,

11.   Endeks Fon’dur.

Böylece, değişik portföy yapılarına sahip fonlar oluşturularak farklı yatırımcı tercihlerine hitap edilmektir.

Yatırım fonları özellikle küçük tasarruf sahipleri için son derece uygun ürünlerdir, çünkü:

Ö         profesyoneller tarafından yönetilmekte,

Ö         küçük miktarlarda alınıp satılabilmekte,

Ö         istenilen risk derecesinde yatırım olanağı sunmakta,

Ö         her an nakde çevrilebilmektedir.

6.      Yatırım Yaparken Nelere Dikkat Etmek Gerekir? Başa Dön

Yatırım yaparken aşağıdaki hususların da göz önünde tutulmasında yarar vardır:

Birikimlerin tek bir yatırım aracı yerine birden fazla yatırım aracına dengeli şekilde bölüştürülmesi, piyasa dalgalanmalarından korunmayı sağlar.

Sermaye piyasaları aynı gün içinde dahi önemli değişiklikler gösterebilir. Bu nedenle, hisse senedi veya tahvil/bono gibi araçlara doğrudan yatırım yerine bu ürünlerin yatırımcının ihtiyacına uygun olarak yer aldığı yatırım fonlarını tercih etmek, gerekli bilgiye erişimi olmayan ve/veya uzmanlığa sahip olmayan yatırımcıların riskini azaltır.

İktisadi gelişmeleri izleme ve yorumlama olanağı bulunmayan yatırımcıların, portföy yönetimi ve yatırım danışmanlığı hizmetlerinden yararlanma yoluna gitmesi de önerilen bir seçenektir.

Belli bir yatırım aracına doğrudan yatırım yapılmak istendiğinde, yetkili uzmanlardan ve aracı kuruluşların yayınladığı araştırma raporlarından sağlıklı bilgiler alınarak karar verilmesi isabetli bir davranış olur.

Yatırım yapılacak sermaye piyasası aracının devletçe ihraç edilen ya da SPK’nın izniyle halka sunulmuş ve bu çerçevede işlem gören kıymetlerden olduğuna dikkat edilmesi gerekir.

Unutulmaması gereken diğer bir husus da, yatırım işlemlerine aracılık edecek kuruluşların mutlaka gerekli yetki belgelerine sahip olmalarıdır (Bknz Soru 4). Yetkisiz kuruluşların aracılık tekliflerine kesinlikle itibar edilmemelidir.

“Üyelerimiz” bölümündeki listede yer alan aracı kuruluşlar bu ve benzeri konularda sizlere yardımcı olabilecektir.

7.      Aracı Kuruluşlardan Ne Tür Hizmetler Alınabilir? Başa Dön

Aracı kuruluşlar, SPK’dan alınan yetki belgeleri çerçevesinde;

Ö         Alım Satım İşlemlerine Aracılık,

Ö         Halka Arz İşlemlerinde Aracılık,

Ö         Portföy Yönetimi,

Ö         Yatırım Danışmanlığı,

Ö         Repo/Ters Repo İşlemleri,

Ö         Kredili Menkul Kıymet, Açığa Satış, Menkul Kıymetlerin Ödünç Alma ve Verme İşlemleri,

Ö         Türev Araçların Alım Satımına Aracılık,

yapmaktadırlar.

Aracı kuruluşların araştırma departmanlarında bu faaliyetlere yardımcı olmak üzere, düzenli olarak ve de müşteri talepleri üzerine araştırma çalışmaları yapılmakta, çok çeşitli raporlar üretilmektedirler. Dünya ve ülke ekonomisindeki gelişmelerle beraber çeşitli sektörler ve İMKB şirketleri ile ilgili ayrıntılı bilgi ve yorumlar içeren bu raporlar, basılı olabileceği gibi, varsa aracı kuruluşların internet sitelerinde de yayınlanabilmektedir.

 

 8.      Aracı Kuruluşta Nasıl Hesap Açılabilir ? Başa Dön

 Sermaye piyasasında işlem yapmak için öncelikle aracı kuruluşlardan birinde hesap açtırmak gerekmektedir. Hesap açılırken yatırımcıdan kimlik, Vergi Kimlik Numarası ve adres bilgileri istenir, karşılıklı sözleşme imzalanır. Aracı kuruluşla yapılacak sözleşme posta ile, faksla veya internet sitelerinden kolaylıkla elde edilebilir.

Bir kez hesap açtırdıktan sonra aracı kuruluşlarda alım-satım işlemi; doğrudan başvuru veya yazılı talimatla, ya da telefon, interaktif telefon, faks veya internet gibi yöntemlerle gerçekleştirilebilir.

9.      Yeni Halka Açılan Şirketlerden Nasıl Pay Alınır, Özelleştirmelerden Nasıl Yararlanılır? Başa Dön

Borsada işlem görmek üzere halka arz edilen şirket hisse senetleri yatırımcılar için yeni bir yatırım seçeneği ve fırsatıdır. Şirketlerin halka açılabilmesi için SPK’dan izin almaları ve gerekli tüm yasal yükümlülükleri yerine getirmeleri gerekmektedir. Bu kapsamda, yayınlanması zorunlu olan İzahname ve Sirkülerler, şirketi tanıma ve yatırım kararı alabilmek için önemli kaynaklardır. Halka arz hizmetini bu konuda yetkilendirilmiş aracı kuruluşlar sunmaktadır. Bunların dışındaki kişi ve kurumların herhangi bir şirkete ortaklık sağlama yönündeki tekliflerine itibar edilmemelidir.

Özelleştirme, kamuya ait şirketlerin özel girişimcilere satılmasıdır. Bu şirketler blok olarak veya sermaye piyasasında, yukarıda açıklandığı gibi, halka arz yolu ile geniş yatırımcı kitlelerine satılabilir. Sermayenin tabana yayılmasına olanak sağlayan özelleştirmeler bireysel yatırımcılar için önemli vade, fiyat ve ödeme avantajları sağlayabilmektedir.

10.  Portföy Yönetimi Nedir? Başa Dön

Portföy yönetimi, birikimlerin para ve sermaye piyasalarında tasarrufçu adına yetkili aracı kuruluşlar tarafından belli bir ücret karşılığında yönetilmesidir. Bu faaliyet için ilgili kuruluşun SPK’dan alınmış yetki belgesi bulunmasına dikkat edilmelidir.

Yatırımcı bu hizmetten yararlanmak için yetkili bir aracı kuruluşla portföy yönetim sözleşmesi imzalamalıdır. Aracı kuruluş yatırımcının almak istediği risk derecesine ve tercih ettiği yatırım araçlarına göre portföyü yönetir. Ancak, portföy yönetim şirketi belirli bir getiri garanti edemez.

Portföy yönetimi şirketlerinin avantajı, kişiye veya kuruma özel birebir hizmet vermesidir. Bu kurumların hizmet aldığı araştırma kadrosu, yurtiçi ve yurtdışı piyasaları takip ederek yatırımların günün şartlarına uygun değerlendirilmesini sağlar. Ayrıca, profesyoneller tarafından alınan yatırım kararları değişen piyasalarda anında hareket etme kabiliyeti sağlamaktadır.

11.  Yatırım Danışmanlığı Nedir? Başa Dön

Yatırım danışmanlığı, karşılığında bir maddi menfaat temin etmek suretiyle, müşterilere sermaye piyasası araçları hakkında yönlendirici nitelikte yazılı veya sözlü yorum ve yatırım tavsiyelerinde bulunulmasıdır. Yatırım danışmanlığında en önemli rol aracı kuruluşların araştırma departmanlarına düşmektedir.

12.  Yatırımcı Portföyünü Nasıl Takip Edebilir ? Başa Dön

Yatırımcılar hesap durumlarını ve hareketlerini istedikleri anda aracı kuruluşla bağlantıya geçerek telefonla, faksla veya internet yolu ile öğrenebilmektedir. Aracı kuruluşlar, müşteri tarafından aracı kuruluşta işlem yapıldığı takdirde, bu işlemlerle ilgili olarak, hesap ekstresi, menkul kıymet listesi ve menkul kıymet hareket dökümünü aylık dönemler itibariyle, işlem yapılan ayı izleyen 7 gün içinde müşterilerin adreslerine göndermek zorundadırlar.

Ülkemizde hisse senetleri aracı kuruluşta hesaben izlenmekte, Takasbank’ta fiziki olarak yatırımcı adına saklanmaktadır. Yatırımcılar istedikleri an 212-315 22 22 “Alo Takas” hattını arayıp menkul kıymetlerinin durumunu öğrenebilir, aracı kuruluştan gelen bilgilerle karşılaştırabilirler.

13.  Yatırımcı ile Aracı Kuruluş Arasında İhtilaf Durumunda Ne Yapılabilir? Başa Dön

Aracı kurumlarla yatırımcılar arasında meydana gelen ihtilaflarda, yatırımcıların İMKB’ye veya SPK’ya başvurmaları mümkündür. Birliğimiz de yatırımcılar ile üyeleri arasında borsa işlemleri dışındaki işlemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümüne yardımcı olmaktadır. Ayrıca, yatırımcıların her zaman adli yargı yoluna başvurma yolu açıktır.

(Kaynak: Hazine Müsteşarlığı, İMKB, SPK, Takasbank, TCMB, TSPAKB)