9 Ağustos 2007

Sermaye piyasasının yol haritasına ihtiyacı var!

TSPAKB Başkanı Nevzat Öztangut, hükümet tarafından hazırlanacak ve uygulanacak bir Türkiye Sermaye Piyasası Yol Haritasına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Öztangut, TSPAKB’nin aylık yayını sermaye piyasasında gündem’in Ağustos 2007 sayısında yer alan yazısında; “Sermaye piyasamızın gelişmesi için hızlı bir şekilde çözmemiz gereken temel sorunlar var. Uluslararası rekabette geri kalmamak için gerekli adımlar acilen atılmalı” görüşünü dile getirdi.

Öztangut, şöyle devam etti; “Günümüzde sadece şirketler, borsalar, piyasalar değil, ülkeler de birbirleriyle sıkı bir şekilde rekabet ediyor. Sermaye piyasaları, bu rekabetin en yoğun yaşandığı alanlardan biri. Bu ortamda, Türkiye sermaye piyasalarını; bir sene, üç sene, beş sene sonra nerede görmek istediğimizi şimdiden planlamalıyız. İlgili tüm kurumların katılımıyla oluşturulacak ve hükümet politikası olarak uygulanacak bir Türkiye Sermaye Piyasası Yol Haritasına ihtiyaç var. Yol haritasının, bizzat hükümet tarafından hem yurt içine, hem yurt dışına güçlü bir şekilde duyurulması gerekiyor. Yabancı yatırımcılar tarafından yükselen bir yıldız olarak görülen Türkiye'nin bu fırsatı kaçırmaması lazım.”

Sermaye piyasasında aracılık sisteminin gücüne de değinen Öztangut, konuyla ilgili olarak: “Aracılık sistemi güçlü olmayan bir piyasanın uzun vadede ayakta kalması ve uluslararası rekabetten pay kapması çok zor. Bu yüzden, banka ve aracı kurumlara; düşük maliyetle, verimli, rekabetçi ve esnek çalışabilmelerini sağlayan bir ortam sağlamak gerekiyor. Bunun için de gelişmiş ülkelerdeki aracılar, “yeni ürün geliştirme”, “faaliyet alanı serbestisi”, “borsa dışında alım satım” ve benzer konularda hangi esneklikte çalışıyorsa, Türkiye’de de en az bu düzeyin yakalanması gerekiyor Bu doğrultuda, mevzuatımızdaki yapılamayacak işlemlerin tek tek sayılarak sınırlama getirilmesi esası yerine, genel esasların çizilip faaliyet serbestisine ve rekabete olanak sağlanması gerekiyor.” yorumunda bulundu.

Halka arzlara Avrupa Birliği standardı geliyor

sermaye piyasasında gündem’in bu ayki sayısında yer alan ilk çalışmada ise, Avrupa Birliğinin İzahname Direktifi inceleniyor. Direktif, şirketlerin Avrupa Birliği çapında halka arz olmak ve işlem görmek için hazırlamaları gereken izahname ile ilgili düzenlemeler getiriyor.

Ülkemizde de Direktife uyum için çalışmalar başladı. Bu çerçevede Sermaye Piyasası Kurulu, AB düzenlemelerine paralel olarak sermaye piyasası kanununda değişiklik çalışmaları yapıyor. Ayrıca, izahnamede yer alacak bilgilere ilişkin bir tebliğ taslağı üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.

Avrupa Birliği direktifi çerçevesinde hazırlanan izahnameyle, menkul kıymetler Avrupa Birliği çapında halka arz olma ve işlem görme imkanı buluyor. İzahname tek bir belgeden oluşacağı gibi, özet, kayıt belgesi ve menkul kıymet belgesi şeklinde üç ayrı belge olarak da hazırlanabiliyor. İzahnamenin içeriği, menkul kıymet tipine göre, ayrı ayrı belirleniyor. TSPAKB raporunda hisse senetleri için hazırlanacak olan izahname örneği detaylı olarak ele alınıyor.

Yatırımcılar, konut kredilerinin getirisine ortak olabilecek

sermaye piyasasında gündem’de yer alan ikinci çalışma “mortgage” olarak adlandırılan ipotekli konut finansman sistemini ele alıyor. Çalışmada, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan çeşitli ülkelerdeki uygulamalar inceleniyor. Ayrıca, Türkiye’de uygulanacak olan yeni konut finansmanı sistemi hakkında bilgi veriliyor.

Dünyada mortgage uygulamaları iki gruba ayrılıyor. Türkiye’de her iki model de sistemde yer alıyor. Birinci uygulamada, bankalar ve benzeri diğer kredi veren kurumlar, kredi alacaklarını teminat göstererek kendileri doğrudan menkul kıymet ihraç edebiliyor. İkinci uygulamada ise, kredi veren kurumlar ellerindeki kredileri özel amaçlı kuruluşlara veya konut finansmanı fonlarına devredebiliyor. Yatırımcılar da bu fonlara yatırım yaparak konut kredilerinin getirisine ortak olabiliyor.

Türkiye’deki yeni kanun ayrıca, ipotek finansmanı kuruluşlarının oluşturulmasına imkân tanıyor. Bu kuruluşlar, kredi veren kurumların kredi alacaklarını satın alıp menkul kıymet ihraç edebiliyor. Ancak, ipotek finansmanı kuruluşları doğrudan konut kredisi veremiyor.