Değerli Üye Temsilcilerimiz,

Saygıdeğer Üyelerimiz,

Birliğimizin Dördüncü Olağan Genel Kurul Toplantısı’na hoş geldiniz.

Birliğimizin yetkili organları ve çalışanları adına hepinizi en içten saygılarımla selamlıyorum.

2002 yılı ülkemizde hem siyaset, hem de ekonomi cephelerinde çalkantıların yaşandığı bir yıl olmuş, piyasalarımız açısından da zor geçmişti. Ancak, 2003 yılı hem dünya ekonomisi hem de ülkemiz açısından nispeten iyi bir yıl olarak hatırlanacaktır.

Hatırlanacağı üzere, Kasım 2002 seçimleri sonucunda oluşan siyasi ortam piyasamıza güven vermiştir. İyimser hava yılın ilk çeyreğinde hem ülke koşulları hem de ülke dışı şartlar nedeniyle sekteye uğrasa da, Irak savaşının beklenenden kısa sürmesi ile ekonomik göstergeler tekrar olumluya dönmüştür.

2003 yılında, enflasyonla mücadelede önemli kazanımlar elde edilmiştir. Tüketici fiyatlarındaki artış %18’de, toptan eşya fiyatlarındaki artış ise %14’te kalmıştır. Bu oranlar, TÜFE’de %20, TEFE’de %16,5 olarak öngörülen hedeflerin altındadır.

Yıllardır ülkemizin önemli sorunu olan yüksek enflasyon dönemi sonunda kapanıyor. Halkımızın yaklaşık yarısı belki de hayatlarında ilk defa tek haneli bir enflasyon rakamı görmeye başladı.

Gayri safi milli hasıla ise reel %5’lik bir büyüme hedefinin de üzerinde, %5,9 oranında artmıştır. Buna rağmen işsizlik oranlarının halen yüksek seyrettiği görülmektedir. Bu durumun 2004 yılında tersine dönmesini ümit ediyoruz.

Mevcut veriler ışığında, 2004 yılında büyümenin ve enflasyondaki düşüşün devam edeceği öngörülmektedir.

2004 yılında beklentileri etkileyecek en önemli gelişmelerden biri de Avrupa Birliği’ne üyeliğimiz konusunda yaşanacak gelişmeler olacaktır. Bu yöndeki çabalar, ülkemizin orta vadeli hedefleri açısından, sermaye piyasası tarafından dikkatle izlenecektir.

İMKB-100 Endeksi 2003 yılında %80 oranında yükselirken, hisse senetleri yılın en yüksek getiri sağlayan yatırım aracı olmuştur. Hatta, Türk Lirasındaki değer kazancının da etkisiyle, İMKB-100 Endeksi ABD doları bazında %111’lik artışla, dünyada en yüksek getiri sağlayan piyasalar arasında yer almıştır.

İMKB’de işlem gören şirketlerin toplam piyasa değeri yılbaşındaki 35 milyar dolar seviyesinden 69 milyar dolara çıkarak krizler öncesindeki 2000 Mayıs değerini yakalamıştır. Toplam piyasa değerindeki artışla beraber, işlem hacmi de önemli ölçüde artmıştır. Yılın ilk altı ayında 284 milyon dolar olan günlük ortalama hisse senedi işlem hacmi, yılın ikinci yarısında %80’in üzerinde artarak 517 milyon dolara yükselmiştir.

İkincil piyasada yaşanan bu olumlu gelişmeler ne yazık ki henüz birincil piyasaya yansımamış, halka arzlar canlanmamıştır. 2003 yılının ilk 6 aylık döneminde endeksin bulunduğu seviyeler halka arzları sınırlamış ve bu dönemde 11 milyon dolar değerinde yalnızca 2 adet halka arz gerçekleştirilmiştir.

Öte yandan, 2003 yılında faaliyete geçen bireysel emeklilik sisteminin 2004 yılında kurumsal yatırımcı tabanı ve sermaye piyasasında bir canlanma yaratması öngörülmektedir. Bu sistemle piyasamıza, ilk beş yıl içerisinde 10 milyar dolar ve 10 yıl içerisinde de 20 milyar dolar giriş beklenmektedir. Kurumsal yatırımcı tabanının artmasıyla, sermaye piyasası derinlik kazanacak, profesyonel yönetimin etkisiyle yatırımcı güveni tesis edilecek ve uzun vadeli tasarruf birikimi sağlanacaktır.

Aracı kurumlarımız 2003 Eylül sonu itibariyle 810 milyon dolar aktif büyüklüğü ve 597 milyon dolar özsermaye ile güçlü bir bilanço yapısına sahiptir. Fakat, sektörün karlılığı halen düşük seviyelerdedir. Yine de, ağırlıklı olarak faiz gelirleri sayesinde ilk dokuz ayda konsolide net kar 56 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Aracı kurumlarımızın 2003 yılında uyguladığı tasarruf tedbirlerinin en önemli etkisi çalışan sayısında görülmektedir. Sektörümüzde çalışan sayısı 591 kişi azalarak 6035 kişiye inmiştir.

Değerli Üyelerimiz,

Birlik olarak, katılımcı bir anlayışla sektörümüzle ilgili tüm konularda sizlerle çalışmalarımızı paylaşmaya özen göstermekteyiz.

2003 yılında oluşturduğumuz geniş katılımlı çalışma grupları ve platformlarında çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Ulaşılan sonuçlar ve raporlarımız hem üyelerimize, hem de karar almaya yetkili mercilere ve tüm kamuoyuna sunularak gerekli girişimler başlatılmıştır.

Öte yandan, Birliğimiz, çeşitli etkinlik ve toplantılara katılmak suretiyle görüşlerini dile getirmiş, Hükümet ve yetkili kurumlar ile etkili diyalog sağlayarak önerilerini büyük ölçüde benimsetmiştir.

Özellikle sektörümüzle ilgili önemli değişiklikler içeren mevzuat düzenlemeleri aşamasında Sermaye Piyasası Kurulu ile sıkı bir işbirliği içinde, Birliğimiz görüşlerini açıklama olanağı bulmuştur. Birliğimiz Yönetim Kurulu ile Sermaye Piyasası Kurulu yetkililerinin yaptıkları ortak çalışmalar sonucunda üyelerimizin görüş ve önerileri çerçevesinde, çeşitli tebliğlerde yer alan düzenlemeler yeniden ele alınarak, uygulama sorunları ve çeşitli zorluklar yaratabilecek noktalar giderilmeye çalışılmıştır.

Birlik olarak aracılık sektörüne yeni faaliyet alanları yaratma ve mevcut faaliyet alanlarını genişletme yönündeki arayışlarımız sürüyor. Bu konudaki çalışmalarımız Üye Toplantılarımızda sektörümüzün dikkatine sunulmuştur.

Birliğimiz, yatırımcıların nakit varlıklarını daha verimli koşullarda değerlendirmelerine yönelik olarak döviz işlemleri, yatırım fonu katılma belgesi işlemleri, ödünç menkul kıymet işlemleri ve Eurobond işlemlerine yönelik olarak ayrı organize piyasalar oluşturulması konusunda çalışmalar yürütmektedir.

Takasbank nezdinde ödünç hisse senedi işlemlerinin gerçekleştirilebileceği bir piyasanın oluşturulması yönündeki Birliğimiz görüş ve önerileri hayata geçirilme aşamasına gelmiş bulunmaktadır. Açığa satış işlemlerine dayanak teşkil edecek ve ödünç menkul kıymet işlemlerinin hacmini artıracak söz konusu piyasaya ilişkin hukuki zemin SPK, Takasbank ve Birliğimiz işbirliği içerisinde sağlanmış ve piyasanın kurulması yönünde çalışmalar yürütülmeye başlanmıştır.

Birliğimiz, sermaye piyasasında güvenin pekiştirilmesi amacıyla varolan sistemlerimizin geliştirilmesine yönelik olarak TSPAKB Tahkim Kurallarını da kabul etmiştir.

Adli mekanizmanın ağır işliyor olmasının yatırımcı üzerindeki güven sarsıcı etkisinin önüne geçmek amacıyla tahkim sistemine önem veriyoruz. Tahkim Kurallarının; Birlik üyeleri arasında veya üyeler ile müşteriler arasında borsa işlemleri dışındaki sermaye piyasası faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıkların çözümünde önemli avantajlar sağlayacağı düşüncesindeyiz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nezdinde yaptığımız girişimler sonucunda, bütçelerin Maliye Bakanlığı ve TBMM tarafından onaylanması uygulamasını getiren Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamından İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın çıkarılması sağlanmıştır.

Birliğimiz girişimleri sonucunda ayrıca, Vadeli İşlem Borsası yönetimine ilave bir yönetim kurulu üyesi ile katılmasını sağlayacak kararı oluşmuş bulunmaktadır.

Üyelerimiz arasında haksız rekabetin önlenmesi amacı çerçevesinde, tüm sermaye piyasası araçlarının alım-satımında aracılık komisyonunun serbest kalması yönündeki önerimiz Sermaye Piyasası Kurulu’na sunulmuştur. Ancak, Kurul’ca serbest komisyon uygulamasına kademeli bir şekilde geçilmesi için iade oranının % 75’e yükseltilmesine karar verilmiştir.

Öte yandan, 2003 yılında Birliğimiz Uluslararası Sermaye Piyasaları Düzenleyicileri Örgütü (IOSCO) ve İktisadi Kalkınma Vakfı ile Türk Vergi Konseyi’ne üye olmuştur.

Sektörümüzün vergi sorunlarının ve çözüm önerilerinin daha yüksek sesle dile getirilmesi konusunda attığımız adımlar oldu. Birliğimiz, Vergi Konseyi nezdindeki Finansal İş ve İşlemlerin Vergilendirilmesi Alt Çalışma Komitesinin sekretaryasını yürütme sorumluluğunu aldı. Finans sektörünün vergilendirilmesi ile ilgili olarak belirlenen ilkeler ve kapsam çerçevesinde hazırlanmakta olan detaylı rapor Birliğimiz tarafından koordine edilecektir. Raporun nihai hali Vergi Konseyinde görüşüldükten sonra başta Maliye Bakanlığı olmak üzere, ilgili tüm kesimlere iletilecektir.

Lisanslama faaliyetlerimiz kapsamında, Birliğimize başvuruda bulunan 1,075 kişiden lisans belgesi düzenlenenlerin sayısı 736’ya ulaşmıştır. Ayrıca, 8000 sermaye piyasası çalışanının sicil bilgileri Lisanslama ve Sicil Tutma Sistemine aktarılarak gerekli veri tabanı oluşturulmuş ve sicil bilgilerinin sistem üzerinde izlenebilmesi sağlanmıştır.

2003 yılında, sektörümüzde çok önemli bir unsur olan insan kaynağını daha da geliştirdiğini düşündüğümüz hem lisanslamaya yönelik, hem de sektör çalışanlarına yönelik eğitimlerimize 1,232 kişi katılmıştır.

Ayrıca, sektörümüzün durumunu daha yakından takip etmek üzere aracı kurumlarımızdan topladığımız bilgilerin dönemini üç aya indirerek, kapsamlarını biraz daha genişletmiş bulunuyoruz.

Sayın Üyelerimiz,

2003 yılına ait çalışmalarımızın detaylarını ve Birliğimizin mali tablolarını faaliyet raporumuzda inceleme olanağı bulacaksınız.

Sizlerin katkılarıyla, Birlik olarak yeni ekonomik koşulların üyelerimiz ve piyasamız açısından çok daha verimli bir şekilde değerlendirilmesi için çalışmalarımızı sürdürüyor; 2004 yılında sermaye piyasamızın hak ettiği büyüklüğe ulaşmasını ümit ediyoruz.

Genel Kurul Toplantımızın başarılı geçmesini diler, sizleri en içten sevgi ve saygılarımla selamlarım.

Müslüm DEMİRBİLEK
BAŞKAN